Ցանկապատված ազատությու՞ն…

Ազատությունը գալիս է ներսից: Արտաքին պատերը քանդելը դեռ ազատություն չէ: Ազատվել ցանկապատներից, ապակիներից, պատերից՝ դա դեռ ազատություն չէ: Մարդ ինքը պետք է հասկանա և ընկալի ազատությունը: Հաճախ կարծրատիպերը մեզ խանգարում են հասկանալու համար, որ պարփակված լինելը ամենևին էլ անվտագությունը չէ: Դու կարող ես ապահով լինել նույնիսկ առանց ցանկապատ, առանց դուռ ու լուսամուտ: Ի վերջո, ամեն…

Շահան Շահնուր

Հայ մեծանուն գրող Շահան Շահնուրը ծնվել է 1903թ.-ի օգոստոսի 3-ին Կ. Պոլսում: Նախնական կրթությունն ստացել է Սկյուտարի Սեմերճյան դպրոցում, ապա Պերպերյան վարժարանում։1921թ.-ին ավարտում է վարժարանը բարձր առաջադիմությամբ: Սովորելու տարիներին հիմնավոր կարդում է հայ ու օտար (հատկապես ֆրանսիական) գրականություն:Շահնուրն օժտված էր նկարելու և գծելու ակնհայտ ձիրքով և վարժարանն ավարտելուց հետո զբաղվում է լուսանկարչությամբ: 1922թ.-ին հաստատվում է…

Վերլուծություն: «Նահանջ առանց երգի»

«Նահանջ առանց երգի» վեպը պատմում է երկու գլխավոր հերոսներ՝ Պետրոսի և Նենեթի սիրո պատմությունը: Պետրոսը Կ.Պոլսից Փարիզ գաղթած սովորական մի լուսանկարիչ էր, որը աշխատում էր Նենեթի մոտ: Նենեթը գեղեցկի մի կին է, որը վարում էր անբարո կյանք և Լեքսյուրի սիրուհին էր: Բայց այս ամենը նրանց երկուսին չխանգարեց սիրել իրար, չնայած հետո  նրանց ուղղիները բաժանվեցին, Նենեթը…

Ա․ Իսահակյան

1895 թվականին վերադառնալով Լայպցիգից՝ ընդգրկվել է նորաստեղծ ՀՀԴ կուսակցության Ալեքսանդրապոլի կոմիտե, մասնակցել Ալեքսանդրապոլից Արևմտյան Հայաստան ուղարկվող զինյալ խմբերի ստեղծմանը, զենքի և դրամական միջոցների հայթհայթման գործին։ 1896 թվականին ձերբակալվել է և մեկ տարի անցկացրել Երևանի բերդում:Բանտից դուրս գալուց հետո տպագրել է «Երգեր և վերքեր» բանաստեղծությունների իր առաջին գիրքը (1897թ.), սակայն շուտով կրկին ձերբակալվել է և որպես…

Հին գրականության առանձնահատկությունները

Հին գրականության առանձնահատկությունները։ Գրերի գյուտ, Մաշտոց, աշակերտները, պատմագրություն, Խորենացի։ Խորենացու «Պատմության» էությունը, գրության նպատակը։  «Ողբ» հատվածը։ Աշխարհում ոչինչ պատահական չէ, և ամենբան պլանավորված էր, նախքան մեր ծնվելը:Հայերս շատուշատ տառապանքներ ենք կրել,սակայն պետք է ամեն բանի մեջ լավըտեսնենք, այլ ոչ թե մեղադրենք այլոց:Այսպիսով, բոլորիս էլ հայտնի է, որ 387թվականին տեղի ունեցավ  Հայաստանիառաջին բաժանումը՝ Հռոմի ևՊարսկաստանի միջև: Քանի որ ժամանակիգերհզոր տերություններից երկուսըհասկացան, որ բռնի ուժով չեն կարողհայերին ո՛չ իրենց ենթարկեցնել, և ո՛չ էլկրոնափոխ անել, սկսեցին իրենց ծրագիրը՝նենգ և տմարդի: Ծրագիրը կայանում էրնրանում, որ պետք է ամեն կերպ վերացնեինհայկական մշակույթը, լեզուն, կրոնը՝պարտադրելով իրենցը, դա կոչվում էրձուլման քաղաքականություն: Եկե՛ք մի քանի տարի հետճանապարհորդենք: Շատերի մոտ կաայսպիսի կարծրատիպ, իբրևքրիստոնեությունը պետական կրոնընդունելուց հետո հայերիս վիճակըծայրահեղ ծանրացավ, սակայն մարդիկասում են այն, ինչն իրենց է ձեռնտու:Նախքան քրիստոնեության մուտքըՀայաստան, Պարսկաստանը սկսել էր նենգ ծրագիրը, և պարտադրում էր, որ հայերնընդունեն զրադաշտը, քանդում էր հինհայկական հեթանոսական տաճարներ,սպանում քուրմերն: Պետք է ընդունենք, որայս դեպքում քրիստոնեությունը ավելին էր,քան հրաշքը: Բոլորս էլ գիտենք մեծամեծ շատտերությունների մասին, ովքեր իրենց ձեռքնէին վերցրել ժամանակի իշխանությունը, ևկառավարում էին իրենցից թույլտերությունների: Հարց, որտե՞ղ են նրանքայժմ, իսկ մենք, թեկուզ փոքրիկ, չնչինտարածքով, դեռ կանք: Լավ, եկե՛քվերադառնանք չորրորդ դար: Ձուլումիցխուսափելու համար՝ մեզ շարժիչ ուժ էրպետք, և գիտենք, որ այդժամանակաշրջանում շարժիչ ուժը եկեղեցինէր, սակայն եկեղեցում նույնպեսարարողություններն անցկացվում էին այլլեզուներով, ինչը հասանելի չէր հասարակխավին: Իմ կարծիքով դա էր հիմնականպատճառը գրերի ստեղծման: ՄեսրոպՄաշտոցն ինքն էր ասում, թե իրեն դժվար է և՛թարգմանելը, և՛ ուսուցանելը միաժամանակ:Հինգերորդ դարի սկզբին վերջապես ծնվեցինմեր պահապան զինվորները, ովքեր մինչ օրսզրահը ձեռքների պաշտպանում են մեզ:Հինգերորդ դարը անվանվեց Ոսկե դար,քանի որ այդ թվականին բուռն զարգացումապրեց մեր մատենագրությունը,գրականությունը և վերջապեսպատմագրությունը: Շատ կարևոր էրպատմագրությունը այդ դարում, քանի որչէինք իմանա մեր անցյալը, մերծննդաբանությունը: Ամեն պատմիչներկայացրել է իր ապրածժամանակահատվածը, սակայն միայն մեկնէր, ով համարձակվեց մեծպատասխանատվություն վերցնել իր վրա ևսկսեց գրել իր «Հայոց պատմությունը» մերծննդաբանությունից: Դա մեր պատմահայրՄովսես Խորենացին է: Մովսես Խորենացու«Հայոց պատմությունը»  ունի երեք գլխավորառանձնահատկություն: Առաջինն այն է, որնա սկսել է գրել մեր ծննդաբանությունից, գրիէ առել մեր հին առասպելները, զրույցները,երկրորդ առանձնահատկությունն այն է, որնա պահպանել է ճշգրտությունը: Ասում են, թեամեն մի տեղեկություն մագաղաթինհանձնելուց առաջ տասնյակ աղբյուրներ էհամեմատել: Եվ վերջապես, ՄովսեսԽորենացու «Հայոց պատմությունը» մեզ էընծայված գեղեցիկ գրական հնչյուններով,այսնինքն նա չի բավարարվել միմիայնտարեթվերով և իրադարձություններով, այլգեղեցկացրել է դրանք և փոխանցել է մեզ:Խորենացու «Հայոց պատմությունը» բաղկացած է երեք մասից, որոնք հեղինակըկոչել է գրքեր։

Գուրգեն Մահարի

Գուրգեն Մահարին «Ծաղկած փշալարեր» վիպակում պատմում է իր Սիբիր աքսորի տարիների և հիշում` ճամբարներում ապրած իր դժվար կյանքի մասին: Նրան աքսորել էին մեղադրելով իշխանության դեմ գործող նացիոնալիստական կուսակցության անդամ լինելու մեղադրանքվ, որի նպատակն էր Հայաստանն անջատել ԽՍՀՄ-ից: Սկզբում նրան ձերբակալել և տարել Երևանի բանտ իսկ հետո աքսորել Սիբիր:Նա այդ տարիները անցկացրեց սիբիրյան մի բրուտանոցում որտեղ…

Կոմիտաս

Կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, երաժիշտ-բանահավաք, երգիչ, խմբավար, մանկավարժ Կոմիտասը հայ ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիրն է:Սողոմոն Գևորգի Սողոմոնյանը ծնվել է 1869 թվականի սեպտեմբերի 26-ին (հոկտեմբերի 8-ին) Թուրքիայի Քյոթահիա քաղաքում` երաժշտասեր մի ընտանիքում: Նա մեկ տարեկանում զրկվում է մորից, իսկ տասը տարեկանում կորցնում է հորը:Ապրում է իր տատի հետ մինչև 1881 թվականը, երբ իրենց հայկական թեմի առաջնորդը գնում է…

Հրաչյա Աճառյան

Ծնվել է 1876թ. մարտի 8-ին Կոստանդնուպոլսում: Ավարտել է տեղի Կեդրոնական վարժարանը, ապա 1895թ. մեկնել է Փարիզ, սովորել Սորբոնի համալսարանում: 1898թ. եկել է Անդրկովկաս և նվիրվել մանկավարժական ու գիտական գործունեության: Որպես ուսուցիչ աշխատել է Էջմիածնում, Շուշիում, Նոր Բայազետում: ԵՊՀ-ն հիմնադրվելիս նա հրավիրվել է որպես հայագիտական, լեգվաբանական ու արևելագիտական առարկաների դասախոս: 1943թ., երբ ստեղծվեց Հայկական ԽՍՀ գիտությունների…

Արամ Պաչյան «Թափանցիկ շշեր»

Ինչու՞ են, մարդիկ օղի խմում: Խմում են, որ աշխարհի բոլոր երեխաները լաց լինեն: խմում են, որ թթու վարունգ ուտեն: խմում են, որ մեռածներին ու աստծուն հիշեն: խմում են, որ խմեն: խմում են, որ մարդ սպանեն: խմում են, որ սիրեն խմում են, որ ծեծեն: խմում են, որ մոռանան: խմում են, որ ապրեն: Հազվադեպ է պատահում, որ…

Դանիել Վարուժան «Հացին երգը»

Դանիել Վարուժանը (Դանիել Չպուգքյարյան) 20-րդ դարի հայտնի արևմտահայ բանաստեղծ է։ Իր ստեղծագործություններում նա փառաբանում էր գեղեցիկը, ուժն ու աշխատանքը։ Խոսելով նրա ստեղծագործություններում աշխատանքի փառաբանման մասին, չենք կարող չնշել իր «Հացին երգը» ժողովածուն, որը նվիրված է հացի արարմանը՝ հողագործի աշխատանքի փառաբանմանը. Զեղուն ավշին հողերուն տակ պայթեցուց Սերմերն: Արտերս այս գիշեր Կանանչցեր են լուսնկային տակ գարնան… –…